 UFO
W REMONCIE
Wśród
dokonań współczesnej architektury kopuły
Geigera zajmują miejsce szczególne: są
niezwykle piękne, dają wrażenie lekkiej,
wyrafinowanej konstrukcji. Najważniejsze dzieła
Davida Geigera to Hubert H. Humphery Metrodome w
Minneapolis z 1982 roku, dach sali gimnastycznej
Seul Olympic (1986) czy Arena Redbird w Illinois
z 1988. Ale zanim amerykański twórca zaczął
projektować swoje ultralekkie kopuły prętowo -
cięgnowe, od ponad 10 lat budowla taka stała
już w Polsce. Katowicki Spodek, dzieło Macieja
Gintowta i Macieja Krasińskiego wyprzedzał
bowiem o kilka długości wszystko to, co świat
w owym czasie mógł pokazać. A pomysł
zbudowania hali widowiskowej zrodził się w
czasie, gdy Katowic w ogóle nie było na mapie.
Między 1953 a 1956 rokiem miasto nosiło bowiem
nazwę Stalinogrodu. |
 |
| Sama budowla bez wątpienia
wytrzymała próbę czasu choć wzniesiono ją na
terenie szkód górniczych, nieopodal dawnej
hałdy odpadów hutniczych (ma potężne,
półkoliste fundamenty) - w pierwszej wersji
Spodek miał stać w Wojewódzkim Parku Kultury i
Wypoczynku. Kiedy jednak promotor budowy,
pochodzący z Radzionkowa śląski wojewoda -
Jerzy Ziętek zobaczył projekt, zmienił zdanie.
Spodek wzniesiono w centrum: miał być
architektoniczną wizytówką miasta, symbolem
którego do tej pory brakowało. Zrządzeniem
losu pomnik Ziętka stoi dziś kilkaset metrów
od Spodka - zaraz za równie charakterystycznym
pomnikiem Powstań Śląskich. Pierwszy poważny,
dotyczący elewacji remont rozpoczął się
dopiero w marcu 2011 - zaplanowano wymianę
charakterystycznych romboidalnych paneli
pokrywających cały obiekt. Zawierające w sumie
kilkadziesiąt ton azbestu (stąd białe ochronne
skafandry robotników) elementy zamieniane są na
nowe, powlekane aluminium. |
| |
 |
 |
 |
| |
 |
 |
 |
| |
 |
 |
 |
|
 |
IMPONUJĄCA
HISTORIA
Już
samo wyliczenie wykonawców muzycznych, którzy
koncertowali w Spodku robi niesamowite wrażenie:
Black Sabbath, Deep Purple, Eric Clapton, Mike
Oldfield, Jean Michel Jarre, Status Quo, Depeche
Mode, Metallica, Rammstein, Iron MaidenThe Cure,
Electic Light Orchestra, Genesis, Robert Plant i
Jimmy Page, Charles Aznawour, John Mayal, Sting,
Chris Rea, Clif Richard, Joe Cocker, Tina Turner,
Brian Adams, Elton John, Dalida, Vanesa Mae,
Simple Red, Cocto Twins, Sepultura, Kraftwerk,
Saxon, Lokomotiv GT to tylko niektórzy z nich.
Rozegrano w obiekcie Mistrzostwa Świata w Hokeju
na Lodzie, Piłce Ręcznej Kobiet, Kulturystyce,
Podnoszeniu Ciężarów, Akrobatyce Sportowej,
były mecze finału Ligi Światowej w Siatkówce
Mężczyzn oraz Mistrzostwach Europy w Zapasach,
ME w Lekkoatletyce oraz mistrzostwa kontynentu w
koszykówce pań. |
| Lecz profil obiektu jest
znacznie bardziej uniwersalny: miłośnicy psów
spotykają się tutaj na wystawach, organizowane
są liczne imprezy targowe czy środowiskowe -
Śląski Festiwal Fryzjersko - Kosmetyczny,
Giełda Minerałów i Surowców czy
Międzyplanetarne Targi Ślubne. Nie brak miłych
ukłonów w stronę Spodka - to tutaj postanowił
reaktywować swoją działalność zespół
Perfect w 1994 roku. Katowickie UFO wystąpiło
też na licznych płytach muzycznych: koncerty
live zarejestrowały tutaj grupy: Pearl Jan,
Dżem i Hey, DVD nagrane na scenie Spodka mają w
swoich dyskografiach Deep Purple, Dżem i
Paktofonika. |
 |
|
 |
 |
 |
|
 |
 |
 |
|
 |
 |
|
WOKÓŁ
TALERZA
Plac
przed talerzem to tradycyjne miejsce spotkań
mieszkańców Katowic w noc sylwestrową, czasem
pojawiają się tutaj kawiarenki, przy okazji
zawodów sportowych - stragany z akcesoriami do
kibicowania. Z placu doskonale widać monument
Powstań Śląskich, który powstawał
równolegle ze Spodkiem, jego autorami są
rzeźbiarz Gustaw Zemła i architekt Wojciech
Zabłocki. Trzy powstańcze skrzydła odlano ze
żelaza w słynnej fabryce pomników - Gliwickich
Zakładach Urządzeń Technicznych. Pomnik stoi
na skraju dawnego ogrodu Thiele - Wincklerów,
najstarsze drzewa pobliskiego skweru sadzono
jeszcze z myślą o tym właśnie ogrodzie.
Między Spodkiem a powstańczym monumentem
znajduje się rondo: z przystankami autobusowymi
i Rondem Sztuki z galerią oraz kawiarnią. |
 |
| To równie futurystyczny
budynek: wokół szklanej kopuły leżą
porozrzucane kamienie sugerując, że budowla
wyłoniła się spod ziemi rozpychając głazy na
wszystkie strony. W pewnym sensie tak właśnie
było, bo kopuła wypełnia dziś puste miejsce
powstałe po przekopaniu tunelu pod ścisłym
centrum Katowic. Galerią zarządza katowicka
Akademia Sztuk Pięknych, można więc zawsze
spodziewać się tu i ciekawych, i wartościowych
wystaw. Nieopodal zresztą mieści się Biuro
Wystaw Artystycznych, Muzeum Śląskie, Teatr
Wyspiańskiego - wyprawa do centrum Katowic,
choć trudno nazwać ją typową eskapadą
turystyczną, na pewno nie będzie czasem
straconym. Gośćmi Spodka możemy być jednak
zawsze, bo niemal każde zawody, każdy koncert,
każde targi tu organizowane nazwać można
wielkim wydarzeniem. Tak wielkim jak sam Spodek. |
| |
 |
 |
 |
| |
 |
 |
 |
|
|
Zaraz po oddaniu do użytku Spodek
był w kolorze piaskowym - szary stał się
dopiero pod wpływem pyłu wszechobecnego
wówczas w górnośląskiej atmosferze. Budowano
go w latach 1964 - 1971, choć pierwszą imprezę
- mecz hokejowy na uruchomionym nieco wcześniej
lodowisku - widzowie obejrzeli już w listopadzie
1969. Uroczyste otwarcie odbyło się 9 maja 1971
roku - wystąpiły Anna German, Ewa Decówna oraz
Zespół Pieśni i Tańca "Śląsk".
Spodek jednorazowo jest w stanie pomieścić
jedenaście i pół tysiąca widzów. A oto
parametry obiektu: kubatura hali głównej - 246
624 m3, powierzchnia użytkowa - 15 386 m2;
odległość do stropu w najwyższym miejscu - 32
m; wymiary płyty głównej: 60 na 45 metrów;
maksymalna odległość od hali - 72 m. Lodowisko
ma wysokość 11 metrów, wymiary: 60 x 30
metrów, może pomieścić półtora tysiąca
widzów. Od samego początku budowla szczyci się
dbałością o bezpieczeństwo widzów: już na
etapie projektowania zadbano o dobry system
ewakuacyjny, obiekt podłączony jest z siecią
powiadamiania Straży Pożarnej w taki sposób,
by jednostki gaśnicze mogły dotrzeć tu w
czasie krótszym niż pięć minut. Przy okazji
widowisk z użyciem ognia czy dużej ilości dymu
(na przykład "Jesus Christ Superstar"
Teatru Muzycznego z Gdyni) przeprowadzane są
szczegółowe uzgodnienia i dodatkowe
zabezpieczenia.
WIDOK Z SATELITY
PLAN SYTUACYJNY
POBIERZ
KARTKĘ Z PRZEWODNIKA DO WYDRUKU - możesz ją
zabrać ze sobą na wycieczkę
TAK
NA UCHO...
Wspaniałe obiekty architektoniczne Katowic
wokół Spodka bez wątpienia zyskałyby wiele,
gdyby ich otoczenie zaplanowano w sposób
systemowy. O ile bowiem od zachodu i południa
całość wygląda harmonijnie, o tyle wschód
prezentuje się jak jeden wielki nieużytek. Jest
rzeczą oczywistą, że w mieście wciąż coś
się buduje - widać to wyraźnie i przy
nieodległej ulicy Chorzowskiej, i na Koszutce.
Jeśli jednak przy tej okazji pozostają
niezagospodarowane plamy - widać to tym
bardziej.
|
|
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)